Recomendamos: SuperUlex, de Susana Sanches Arins

SuperUlex, de Susana Sanches Arins, é unha obra publicada por Cuarto de inverno.

“A químio afastou a Clara da sua escola durante semanas, mas ao regressar, tudo nela mudou. Já não é a mesma e não pode ficar indiferente perante as injustiças e atropelos que acontecem à sua volta, venham de quem vier. A sua força e reflexos viram-se afetados de jeito descomunal, tanto que nem ela mesma é capaz de os controlar. Deixou de ser Clara para se converter, com a ajuda da avó Rorita e da tropa fandanga, em SuperUlex, a heroína que todas estávamos a aguardar.”

Recomendamos: O bosque sem saída, de Xavier Rodríguez Baixeras

O bosque sem saída, de Xavier Rodríguez Baixeras, é un poemario publicado por Laiovento.

“Ninguém sabe abrir a porta que conduz aos âmbitos da solidão. Não há saída do labirinto do bosque vazio. Existe, por acaso, uma porta de entrada, a que se reproduz na capa deste livro, a de duas fechaduras que, na sua sucessão, marcam o contraste entre o tempo da memória e o da idade invernal onde habita, com pouco afã mas sem aceitar o encanto da desesperança, o poeta. É a mesma porta que se abre às estâncias da casa da Marinha, permanentemente revisitada por Xavier Rodríguez Baixeras, quem na dupla entrega de O bosque sem saída elabora com exemplar valentia o dramático discurso do deterioro, a decadência, a derrota. A casa da Beira Norte e de Visitantes transpira hoje o “odor de cansaço e de fermento”.
O aparelho simbólico que o poeta maneja com notável rigor indagatório desde os dias da sua estreia no ofício, lá nos anos setenta do passado século, retesa mais do que nunca nos poemas de O bosque sem saída o eixo do sentido e abre o rumo expansivo da polissemia para um discurso de reflexão substancial, um de cujos núcleos emocionais é a estoica –e mesmo gratificante- aceitação do cansaço existencial, uma sorte de elegante estado de ataraxia cultivado com consciência. “Cultivas o cansaço na fragrância/ do que foi”, confessa o poeta em declaração na frente do espelho. Esse mesmo espelho reflete a imagem dupla da memória ainda reconfortante e a da idade “vaga, invernal” do habitante do bosque sem saída.

Xosé Mª Álvarez Cáccamo”

Aquí podes ler un fragmento da obra.

Recomendamos: Illados. Diario da pandemia, de María López Sández

Illados. Diario da pandemia, de María López Sández, con fotografías de Miguel Muñiz, é unha obra publicada por Galaxia.

“A primavera de 2020 mudou para sempre as nosas vidas e deixará, sen dúbida, fondas pegadas na memoria da nosa xeración.
A cámara de Miguel Muñiz condensa, en imaxes, moitas das emocións experimentadas ao longo destes días que transcorreron baixo a sombra da pandemia: o baleiro das rúas, os ollos asustados, a épica da loita, as historias de camioneiros en tránsito e circos varados nun tempo estraño, escolas desertas e nenos confinados, reencontros e fronteiras, a vida que á fin agroma entre as fendas… Imaxes e textos; literatura e fotografía; poesía e ensaio. A arte coma unha arma para enfrontármonos ao mundo e dotalo de sentido. Ao xeito de Boccaccio e os seus cen contos do Decamerón, erguéndose, con vitalismo, fronte á peste negra, os textos de María López Sández acompañan e interpretan estas fotografías que lle dan forma ao que sentimos e o integran con tinta imborrable na nosa experiencia.”

Recomendamos: Catro cartas, de Xabier P. DoCampo

Catro cartas, de Xabier P. DoCampo, con ilustracións de Fino Lorenzo, é unha obra publicada por Xerais.

“Enfiadas nas súas vivencias, estas cartas son mensaxes de amor arredor da lectura. Cinco pretextos para compartir ese mundo marabilloso da literatura, a palabra, a ficción…”

Esta é reseña crítica de Ramón Nicolás no seu blogue, Caderno da crítica.

Recomendamos: O paraíso dos inocentes, de Antón Riveiro Coello

O paraíso dos inocentes, de Antón Riveiro Coello, gañadora do Premio Torrente Ballester de 2019, é unha obra publicada por Galaxia.

“Marzo de 2016, en plena guerra de Siria, a cidade de Alepo está dividida en dúas partes enfrontadas. No lado rebelde, a activista Amira loita por informar o mundo desde dentro da guerra e visita un orfo rescatado baixo os cascallos; no lado do réxime, Isam, un químico que traballa nunha fábrica de xabón, teme a notificación do Goberno para engrosar as filas do exército. Ao mesmo tempo en Bruxelas, días antes do atentado terrorista de Zaventem, Alicia topa indicios desacougantes que a fan temer pola vida da súa parella.
Tecida a partir destas historias, O paraíso dos inocentes é unha viaxe á cerna da destrución provocada polo conflito sirio e á traxedia dos refuxiados, ao tempo que un canto emocionado á solidariedade, á esperanza e á liberdade.
Novela envolvente, na liña doutras obras do autor, como As rulas de Bakunin e Laura no deserto, escrita desde o interior de personaxes que atravesan o horror cos ollos abertos e buscan un exorcismo na loita, no exilio ou no compromiso solidario. Intentos deseperados de axustaren toda a dor á expectativa dunha reconstrución.”

Recomendamos: Feminino singular, en plural, de Concha Blanco

Feminino singular, en plural, de Concha Blanco, con ilustracións de Laura Romero, é unha obra publicada por Baía Edicións.

“É ben sabido que a historia ten unha débeda coas mulleres. Moitas foron silenciadas, invisibilizadas ou agochadas por pertenceren a ese xénero tantas veces proscrito.
É tempo de cambio, de erguer a voz, de devolverlles o que foi delas, de crear futuro e restaurar (na medida do posible) aquel pasado.
É tempo de equidade. Por iso este libro, de xustiza poética, vai por e para elas, mulleres pioneiras, valentes e loitadoras.
Feminino singular, en plural é un canto agradecido a mulleres que loitaron individualmente e con moitos atrancos pola súa colectividade.
Non cesaron na súa afronta para intentaren acadar una sociedade máis afable, xusta e de igualdade. Sabela e Roi, unha nena e un neno coma vós, son os primeiros en faceren o percorrido por estas páxinas. Acompañádelos?”

Recomendamos: Os restos do franquismo en Galiza, de Manuel Monge

Os restos do franquismo en Galiza, de Manuel Monge, é unha obra publicada por Edicións Laiovento.

“Nun primeiro inventario, este libro pon de manifesto que aínda quedan en Galiza sobre 600 símbolos franquistas en 87 concellos: rúas, retratos, placas, esculturas e todo tipo de distincións que exaltan, honran e distinguen golpistas, franquistas e criminais. Fundacións franquistas; malfeitores e servidores da ditadura son premiados con títulos nobiliarios; a familia Franco conserva propiedades que roubou e recibe todo tipo de privilexios; policías torturadores conservan as medallas e incrementan a súa pensión pola actividade criminal na ditadura franquista. Todo isto xa foi denunciado en numerosas ocasións por organizacións internacionais e comisións de dereitos humanos da propia ONU, sen que esas denuncias fosen atendidas polo goberno. A permanencia da simboloxía franquista é unha exaltación das persoas que participaron en 1936 no golpe de Estado contra a República e das que formaron parte dos gobernos da ditadura, colaboraron ou ocuparon cargos de responsabilidade nas distintas institucións do franquismo.”

Pode lerse un fragmento desta obra aquí.

Carabela, de Paula Carballeira, visto por Olaia

Carabela é unha obra de Paula Carballeira, publicada por Galaxia.

Esta é a lectura feita por Olaia (10 anos):

“Carabela era unha gran cociñeira dun barco, como fora o seu avó. A ela encantaballe navegar, pero un día, o mar púxose bravo, coma nunca antes, e empezou a tronar, ate que o barco naufragou. Carabela salvouse, e acabou nunha illa de PLÁSTICO. Entón ocorréuselle facer unha nena con plásticos (o único que había), para estar acompañada.
E aquí comeza a aventura!!!!”

Recomendamos: O mal querer, de Natalia Carou

O mal querer, de Natalia Carou, é unha obra publicada por Baía Edicións, gañadora do Premio de Novela Vilar Ponte do Concello de Viveiro en 2019.

“Cibrán Ulloa ten todo canto un rapaz de dezaseis anos puidera desexar: é fillo único dunha respectada familia da alta sociedade, vive nunha magnífica mansión, estuda nos mellores colexios privados, viaxa cos seus pais a países exóticos, visita praias paradisíacas, ten teléfonos e ordenadores dotados coa última tecnoloxía e recursos económicos sen límites.
É un gran amante do mar, ten incluso un barco veleiro propio. Malia todo iso, non quixeras estar no seu lugar.
Cando Iria Fraga chega ao centro de menores Monteorellán para facer un informe pericial psicolóxico sobre o rapaz, despois de que este cometese un delito, descubre que nesta historia nada é o que parece.
Cibrán Ulloa vive nunha brillante burbulla dourada, pero no seu interior arde un lume moi negro.”

Recomendamos: Xosé Seivane. A gaita con maiúscula, de Xosé Manuel Sánchez Rei

Xosé Seivane. A gaita con maiúscula, de Xosé Manuel Sánchez Rei, é unha obra publicada pola Editorial Canela.

“O libro organízase en catro partes. A primeira, denominada convencionalmente Capítulo I, fai un achegamento ao artesán tendo como cerna a súa vida: onde nace, quen era a súa familia, o seu casamento con Fuencisla, como o lembran as persoas que o trataron na Ribeira de Piquín etc. No seguinte capítulo Xosé Manuel Sánchez Rei céntrase de preferencia no desenvolvemento do Obradoiro, desde 1939, en que Seivane constrúe de modo autodidacta a súa primeira gaita, até ao momento en que se produce a unificación en Cambre, pasando polos diferentes locais en que estivo asentado. A terceira das partes proporciona unha aproximación ao fabricante desde as impresións que gardan del persoas vinculadas ao mundo da gaita ou da cultura galega. O Capítulo IV, por súa vez, está alicerzado na compilación de melodías en que el propio volta a ser protagonista, nas cales se diferencian dúas tipoloxías: unhas corresponden a pezas transmitidas, compostas ou interpretadas por Seivane e outras son creacións dedicadas a el; aquelas, máis de corenta, foron transcritas por Daniel Bellón e Pedro Lamas, que desenvolven un traballo caracterizado por un criterioso e escrupuloso rigor. Por último, a derradeira das partes recolle de maneira sintética os aspectos máis relevantes expostos ao longo do traballo, o cal finda coas referencias e fontes documentais que figuran nel citadas.
Os case noventa e un provectos anos que tiña Seivane cando faleceu permitíronlle ser testemuña de profundas transformacións culturais, económicas e políticas que se produciron na sociedade galega. Con independencia da intensidade ou do modo con que as interiorizase ou das lembranzas que podería seleccionar a súa memoria a tal respecto, temos de notar que as experiencias vitais do artesán foron perpasadas pola proclamación do Estatuto de Autonomía da Galiza en 1936, pola devagariñada evolución da escala da gaita desde o antigo sistema modal ao moderno tonal case temperado, pola sublevación fascista e a subsecuente Guerra Civil, pola Segunda Guerra Mundial, pola ditadura, pola reemerxencia na reivindicación política da cultura e lingua galegas nos anos 60-70, pola proclamación da monarquía parlamentar após a morte de Franco, polo desenvolvemento da administración autonómica, polo premeditado acoso ao mundo rural e mariñeiro, polo forte rexurdir da música tradicional e folque nas décadas de 80 e 90 etc. Por iso, aparecen ao longo do texto diversas contextualizacións culturais, históricas, musicais etc. que dan conta da situación do país nalgúns momentos da vida de Seivane.
Outrosí, o traballo foi concibido por Xosé Manuel Sánchez Rei para un público amplo, tanto especializado en diversos graos no mundo da gaita ou da música canto só interesado por simple vontade de coñecemento. De aí que algunhas persoas poidan entender que certos temas son sobradamente recorrentes, os cales, talvez, non o sexan para xente allea á música de orixe tradicional. E mesmo poderá haber xente que achará en falta certas cuestións ou un maior grao de aprofundamento en diversos aspectos, en paralelo a outra que, en confronto, é capaz de considerar que tales temas xa están desenvolvidos de modo suficiente.
No tocante ás fontes de información, o autor procurou, en todo o momento e sempre que posíbel, que os datos achegados estivesen documentados. No xeral, distínguense varias tipoloxías de documentacións: (i) as escritas, isto é, artigos, noticias de prensa, publicacións diversas etc.; (ii) as audiovisuais, ou sexa, programas e documentarios radiofónicos ou televisivos, ben como algunhas gravacións de particulares; e (iii) as orais, quere dicir, rexistros de entrevistas feitas por Xosé Manuel Sánchez Rei principalmente en decembro de 2017 e no verán de 2018. Dentro destes dous últimos tipos (ii)-(iii), e dada a diferente procedencia xeográfica das persoas que axiron como informantes e as consabidas variedades lingüísticas que se detectan, estes treitos orais, quitando algunha puntual excepción, aparecen reproducidos en galego estándar de forma a proporcionaren ao texto unha maior sensación de unidade lingüística. Nestes medios, dado que Seivane se expresaba normalmente en galego e que as máis das entrevistas que lle foron feitas foron vehiculizadas nesta lingua, o autor optou por traducir unha que fora concedida a unha emisora estatal de radio nos anos 80 do pasado século e que se desenvolvera en español. De similar maneira, algún encontro que se realizou total ou parcialmente nesta lingua tamén foi posto en galego.
En síntese, Xosé Manuel Seivane Rivas. A gaita con maiúscula dá conta dos aspectos máis importantes da vida de Seivane, non só do punto de vista da súa faceta como artesán, mais tamén tendo en consideración a familia, as amizades, o seu contexto vital e cultural etc. Unha obra, en definitivo, que se torna indispensábel para as persoas que aman a música tradicional ou que coñeceron Seivane.
O libro, no que colaboran Daniel Bellón e Pedro Lamas, contén, ademais dun álbum fotográfico que abarca a vida familiar e profesional de Xosé Seivane, doce imaxes realizadas en exclusiva para esta publicación polo recoñecido fotógrafo cántabro Vicente Ansola.”