Recomendamos: A construción mediática do conflito, de Helena Domínguez García

A construción mediática do conflito, de Helena Domínguez García, é un ensaio publicado por Axóuxere.

“A emerxencia mediática de Resistencia Galega supuxo unha batalla ideolóxica no eido político da Galiza que obrigou os partidos a posicionárense non só ante o uso da violencia senón tamén ante unha forma de entender o país. Apoiada nun compendio de literatura científica arredor de temas como o nacionalismo, a identidade, o terrorismo, a construción do discurso e a mediatización dos conflitos, Helena Domínguez aborda neste libro o tratamento desta cuestión nos medios de comunicación, axudando a comprender o conflito identitario e mais tamén o impacto que exerceu a prensa na conformación dun imaxinario terrorista que ameazaba con crebar o clixé de pobo amansado e desmobilizado recreado perpetuamente polos xornais.”

Pode lerse un fragmento aquí.

Recomendamos: Onde as rúas non teñen nome, de Xurxo Ayán

Onde as rúas non teñen nome, de Xurxo Ayán, é un libro publicado por Positivas.

“Nas páxinas que seguen non procuro aproveitarme das fírgoas do sistema, de adentrarme no mundo dos –ismos e das modas do mercado. Non precuro ser unha versión local, un epígono dos mundos persoais e irrepetibles de Xuan Bello ou Ryszard Kapuscinski.
Tampouco vou defender identidades asoballadas, sexan do Primeiro ou do Terceiro Mundo. Non son un médico sen fronteiras, nin son un misioneiro.
Vou falar de homes e mulleres, do presente e do pasado. Como dicía un coñecido David Lowenthal o pasado é un país estraño, habitado por xente que xa non está, pero que un pode lembrar ou mesmo inventar. A idea de que a Historia é a mestra da vida é unha estupidez, clásica iso si. Non creo no seu poder para fornecer leccións morais, nin que sexa unha simple narrativa de lecer, unha retórica baleira. Non.
Vou falar, na miña lingua materna, de oralidade, de memoria, de identidade, de trauma, de emigración, de guerra. Quizabes seguiremos sen saber como nos chamamos. Pero alomenos poderemos comezar a coñecer ao Outro e, de paso, coñecérmonos a nós mesmos. Coñecérmonos a Nós-outros.
(de UN LIMIAR DE HAI TRECE ANOS)”

Aquí pode lerse a crítica feita por Xosé Manuel Eyré en Ferradura en tránsito II.

Recomendamos: A Máquina Ousada. Pondal na Literatura, de Manuel Castelao Mexuto

A Máquina Ousada. Pondal e a Literatura, de Manuel Castelao Mexuto, é unha obra publicada por Laiovento.

“Eduardo Pondal foi o máis parecido a un escritor profesional que houbo entre nós, por non estar obrigado a gañar a vida e ter o tempo todo para o labor literario en que esgotou a súa vida, realizado cun rigor impar e, no entanto, moitas veces mal entendido, até se difundir a tristísima imaxe dun autor machista, racista, louco ou… nefelibata, hoxe común cando se fala do de Ponteceso. Este libro quere contribuír á superación de tales prexuízos cunha lectura atenta dos Queixumes dos pinos e esclarece como tal obra mestra trae ao primeiro plano a constitución da literatura nacional e torna visíbeis os múltiplos problemas que os escritores do Rexurdimento enfrontan na construción dos textos para conseguiren comunicar eficazmente co seu público, vencendo as limitacións dun contexto cultural españolizado. Os Queixumes adquiren sentido cabal se os interpretarmos como unha resposta á punxente situación da Galiza nos mediados do Século XIX e, entón, aparécennos caracterizados pola tensión estabelecida entre o alento emancipatorio que bole nos poemas e a lúcida consciencia da submisión colectiva que abafa o diálogo creador da comunidade.”

Pode lerse un fragmento aquí.

Recomendamos: Zona a Defender, de Manuel Rivas

Zona a Defender, de Manuel Rivas, é un libro publicado por Xerais.

“«Zona a Defender» foi unha denominación que se popularizou coa loita ecolóxica en Francia. O planeta debería ser por enteiro unha Zona a Defender. Expresada co activismo da escrita poética, o pensamento crítico e un humor desacougado, esa chamada de alerta percorre todo este libro. En Zona a Defender. A esperanza indócil, Manuel Rivas, despois da denuncia que foi o libro Contra Todo Isto, escribe ás ceibas, con coraxe, sobre o que denomina a era Mayday, de perigo grave e inminente, para ir explorando aquilo que defende: unha internacional das conciencias, unha república de iguais, un novo contrato da sociedade coa natureza, unha austeridade fértil cunha nova abundancia creativa, un feminismo que emancipe a mulleres e homes, descolonizar a imaxinación e sabotar con ironía todo dogmatismo, o acordo secreto entre xeracións, unha soidade solidaria, a arte de caer e pensar o impensábel… E prohibir toda posesión de armas, cunha excepción: a risa.”

Recomendamos: Idioma e sociedade, de Xosé Ramón Freixeiro Mato

Idioma e sociedade, de Xosé Ramón Freixeiro Mato é un ensaio publicado por Laiovento.

“Nesta obra reflexiónase sobre a lingua galega e abórdanse cuestións relativas á súa normalización e planificación, ben como a outros aspectos da súa vinculación coa sociedade, sempre na perspectiva de procurar a vía adecuada para lle garantir un futuro digno como lingua nacional da Galiza. Máis do que un libro de sociolingüística galega, trátase duns apuntamentos sobre diversos aspectos da realidade social do idioma feitos por unha persoa que se veu dedicando durante boa parte da súa actividade como profesor universitario a estudar a lingua galega desde distintas vertentes. Alén do posicionamento persoal do autor sobre a realidade social desta, moitas outras persoas expertas, galegas e foráneas, foron convocadas a exporen e confrontaren as súas ideas, na procura dunha visión plural da realidade social do galego, dos seus problemas e das súas perspectivas de futuro. É, pois, esta unha obra polifónica, onde o autor, sen ocultar en ningún momento a súa opinión sobre diferentes temas que afectan a lingua e a sociedade galega, ofrece outros puntos de vista que veñen enriquecer o debate e a busca de solucións para unha lingua necesitada de reorientar o seu futuro. Deste modo, temas como o binormativismo, o sesquilingüismo ou o ecolingüismo ocupan un lugar destacado, ao lado doutros máis tradicionais como o bilingüismo, o imperialismo lingüístico ou o reintegracionismo.”

Aquí pode lerse o limiar do libro.

Recomendamos: Navegar é preciso. Unha breve Historia do Mundo Atlántico, de Carlos Sixirei Paredes

Navegar é preciso. Unha breve Historia do Mundo Atlántico, de Carlos Sixirei Paredes, é unha obra publicada por Ir Indo.

“O século XV marca o inicio da expansión imperial europea a escala global. Foi nesa centuria cando os europeos bordean toda a costa atlántica africana instalando alí postos comerciais e bases de fornecemento que lles permitían dominar as rutas comerciais desprazando aos árabes do comercio subsahariano; cando chegan á India establecendo a primeira ruta comercial que unía a Península Ibérica coas terras das especies e con Asia e cando descobren América convertindo ao Atlántico durante cincocentos anos no eixo arredor do que xirou toda a historia mundial. É coas expedicións dos pobos ibéricos cando o concepto de globalización comeza a tomar forma. É tamén agora cando se colocan os alicerces dos que serán os grandes imperios coloniais europeos que exportan e impoñen os seus modelos políticos, económicos e culturais na meirande parte do mundo. É tamén agora cando algunhas linguas europeas (o portugués primeiro, o español, o francés e o inglés) viran en linguaxes internacionais que hoxe son matriciais para máis de mil millóns de persoas e de comunicación global para outros milleiros. O s. XV resultou fundamental para o nacemento do Mundo Moderno. E todo comezou con Portugal.”

Recomendamos: Os restos do franquismo en Galiza, de Manuel Monge

Os restos do franquismo en Galiza, de Manuel Monge, é unha obra publicada por Edicións Laiovento.

“Nun primeiro inventario, este libro pon de manifesto que aínda quedan en Galiza sobre 600 símbolos franquistas en 87 concellos: rúas, retratos, placas, esculturas e todo tipo de distincións que exaltan, honran e distinguen golpistas, franquistas e criminais. Fundacións franquistas; malfeitores e servidores da ditadura son premiados con títulos nobiliarios; a familia Franco conserva propiedades que roubou e recibe todo tipo de privilexios; policías torturadores conservan as medallas e incrementan a súa pensión pola actividade criminal na ditadura franquista. Todo isto xa foi denunciado en numerosas ocasións por organizacións internacionais e comisións de dereitos humanos da propia ONU, sen que esas denuncias fosen atendidas polo goberno. A permanencia da simboloxía franquista é unha exaltación das persoas que participaron en 1936 no golpe de Estado contra a República e das que formaron parte dos gobernos da ditadura, colaboraron ou ocuparon cargos de responsabilidade nas distintas institucións do franquismo.”

Pode lerse un fragmento desta obra aquí.

Recomendamos: Galicia contada aos non galeguistas, de Manuel Veiga

Galicia contada aos non galeguistas, de Manuel Veiga, é unha obra publicada por Xerais.

“Por que os galegos somos conservadores? E, ao mesmo tempo, por que se di de nós que somos ambiguos? Se somos un pobo atrasado, por que houbo familias tan emprendedoras como os Fernández? Somos ou non celtas? Existiu ou non o Reino de Galicia? Por que a terra tivo tanta importancia e por que os campesiños foron acusados de maliciosos e litigantes? Por que somos un pobo emigrante e, ao mesmo tempo, unha fábrica de ministros? Cal foi o noso papel nas guerras? É o galego máis vulgar que outras linguas? E que importancia tivo aquel xantar entre Beiras e Fraga? Este libro intenta contestar a todas estas preguntas, sen anteolleiras ideolóxicas. Porque fai falta ter, por fin, respostas que nos sirvan a todos.”

Recomendamos: Português do Brasil. O galego tropical, de Diego Bernal Rico

Português do Brasil. O galego tropical, de Diego Bernal Rico, é un libro publicado por Através Editora.

““Fazia falta um livro como este, que falasse do português brasileiro olhando-o por baixo, por dentro, partindo da vivência da língua, com os seus cheiros e sabores, na confusão das cidades, no escurinho do cinema e com a poeira as ruas. Diego Bernal, após anos morando no Brasil e em Portugal, faz isso de maneira admirável, com a prosa leve e uma sensibilidade afiada. O seu olhar descortina as relações entre o galego e o português brasileiro, como duas pontas de um sistema linguístico histórico, nas palavras mais cotidianas, na topinímia, nas formas de nomear” (Xoán Lagares).
Diego Bernal Rico (Lugo, 1982) É mestre em Filologia Galega pola Universidade da Corunha e pós-graduado em Ensino do Português pola Universidade Nova de Lisboa. Deu aulas em várias universidades do Brasil e Portugal e na atualidade é professor de galego na EOI Jesús Maestro de Madrid. É autor do conto A estória do Apalpador, o carvoeiro mágico do Courel e dos livros sobre língua Remédios para o galego, Dicionário visual Através e Português do Brasil. O galego tropical.”

Recomendamos: Mulleres que (nos) dan que pensar, de África López Souto

Mulleres que (nos) dan que pensar, de África López Souto, é un ensaio publicado por Galaxia.

“Por fortuna, ao longo das últimas décadas vanse destapando nomes femininos nos que fixar a mirada e sobre os que resta moito por escudriñar.
Cómpre sacar á luz mulleres que foron agochadas, esquecidas, banalizadas. Pararnos a pensar con elas e sobre elas. Aprender das máis coñecidas, pero sobre todo das moitas próximas. Coñecer que existiu unha oceanógrafa como Ángeles Alvariño, a primeira almiranta, Sabela Barreto; a primeira farmacéutica galega, Manela Barreiro, as primeiras universitarias. A enumeración é longuísima e aínda será máis. Ampliala é unha forma de construír sororidade, de dar pasos sen ter que ser sempre pioneiras. Tamén seguidoras, seguidores. De moitas desas mulleres, fala este libro.”