Recomendamos: Português do Brasil. O galego tropical, de Diego Bernal Rico

Português do Brasil. O galego tropical, de Diego Bernal Rico, é un libro publicado por Através Editora.

““Fazia falta um livro como este, que falasse do português brasileiro olhando-o por baixo, por dentro, partindo da vivência da língua, com os seus cheiros e sabores, na confusão das cidades, no escurinho do cinema e com a poeira as ruas. Diego Bernal, após anos morando no Brasil e em Portugal, faz isso de maneira admirável, com a prosa leve e uma sensibilidade afiada. O seu olhar descortina as relações entre o galego e o português brasileiro, como duas pontas de um sistema linguístico histórico, nas palavras mais cotidianas, na topinímia, nas formas de nomear” (Xoán Lagares).
Diego Bernal Rico (Lugo, 1982) É mestre em Filologia Galega pola Universidade da Corunha e pós-graduado em Ensino do Português pola Universidade Nova de Lisboa. Deu aulas em várias universidades do Brasil e Portugal e na atualidade é professor de galego na EOI Jesús Maestro de Madrid. É autor do conto A estória do Apalpador, o carvoeiro mágico do Courel e dos livros sobre língua Remédios para o galego, Dicionário visual Através e Português do Brasil. O galego tropical.”

Recomendamos: Mulleres que (nos) dan que pensar, de África López Souto

Mulleres que (nos) dan que pensar, de África López Souto, é un ensaio publicado por Galaxia.

“Por fortuna, ao longo das últimas décadas vanse destapando nomes femininos nos que fixar a mirada e sobre os que resta moito por escudriñar.
Cómpre sacar á luz mulleres que foron agochadas, esquecidas, banalizadas. Pararnos a pensar con elas e sobre elas. Aprender das máis coñecidas, pero sobre todo das moitas próximas. Coñecer que existiu unha oceanógrafa como Ángeles Alvariño, a primeira almiranta, Sabela Barreto; a primeira farmacéutica galega, Manela Barreiro, as primeiras universitarias. A enumeración é longuísima e aínda será máis. Ampliala é unha forma de construír sororidade, de dar pasos sen ter que ser sempre pioneiras. Tamén seguidoras, seguidores. De moitas desas mulleres, fala este libro.”

Recomendamos: Brevedume, de Xurxo Borrazás

Brevedume, de Xurxo Borrazás, é unha obra de ensaios e pensamentos publicada por Galaxia.

“A Borrazás gústalle pensar que o autor deste libro é el, cando menos unha sorte de primus inter pares nunha táboa redonda na que sentan desde Epicuro a Andy Warhol pasando por Oscar Wilde, Pasolini e Josep Pla, entre moitos outros. Se na cuberta o único nome é o seu, débese a custións de espazo. Pola súa banda, é a economía do tempo a que artella e determina o percorrido das reflexións irónicas, os paradoxos elucidatorios e as certezas imperfectas anotadas desde 1998 a 2018. O libro segue un percurso: o da relación entre quen escribe -e cre que pensa- e o mundo, esa existencia estraña que o escritor ten diante e á que custa manterlle o paso, e o pulso, un mundo que o autor confronta unhas veces con delectación, outras con perplexidade, algunhas con xenreira. As máis, co humor dun desenganado a quen non lle falta achego polo que observa e como homenaxe ás posibilidades que xorden de combinar a razón e a imaxinación nun molde literario. Laiábase Talleyrand de que non dispuxera de tempo abondo para ser breve. O autor desta Vida feita anacos tívoo, velaquí vinte anos estrullados, dixeridos e deitados no papel, que a bo seguro han ter continuidade porque, mentres haxa abraio, haberá literatura.”

Recomendamos: A morte de Galicia, de Isidro Dubert (editor)

A morte de Galicia, coordinada por Isidro Dubert, é unha obra publicada por Edicións Xerais.

“A obsesión que o groso das elites sociais, políticas e culturais amosan dende hai máis dunha década polo suposto «inverno demográfico» que asola Galicia, coincide no tempo co inicio da quinta vaga emigratoria que sacode o país ao longo da súa historia. É a primeira da democracia, pasados trinta anos da ocorrida en 1950-1975, despois do gasto de cuantiosas axudas europeas destinadas dende 1986 a crear emprego, e afecta xa a máis de 380.000 mozos e mozas, un de cada dous con estudos medios ou superiores. A resposta das autoridades galegas a esta importante perda de capital humano e do seu potencial demográfico consistiu na difusión social do natalismo. Unha ideoloxía caracterizada por agochar a emigración e culpar os vellos e as mulleres da pronta «morte de Galicia». Fronte a isto, este libro é un exercicio de «historia crítica» que contrasta o pasado e o presente, o que foi e o que se nos di que é, e será, Galicia. O resultado amosa a enorme capacidade que a vellez e a emigración supuxeron para vertebrar a nosa historia, e xa que logo, para configurar o presente que estamos a vivir. Un presente que, coma o noso futuro, nada ten que ver con esa «morte de Galicia» predicada polos partidarios do natalismo.”

Recomendamos: Na defensa dos animais, de Óscar Horta

Na defensa dos animais, de Óscar Horta, é un ensaio publicado por Axóuxere Editora.

“Interesante ensaio que nos confronta cunha cuestión fulcral: dar pleno respecto só aos seres humanos é unha forma de especismo, nome aplicado á discriminación –análoga a outras coma o sexismo ou o racismo– dirixida cara a quen non pertence a unha certa especie. De resultas do especismo, billóns de animais son explotados e matados de xeitos horrendos. A través dunha intelixente concatenación de argumentacións éticas, exploradas nas súas variadas formas e modos, este libro convídanos a mudar esa situación, póndonos do lado daqueles que non tiveron a sorte de naceren humanos, e dando o paso que precisan, a prol da súa defensa.”

Aquí pode lerse un fragmento da obra.

Recomendamos: #NãoMeKahlo. Feminismo além das redes

#NãoMeKahlo. Feminismo além das redes, é unha obra publicada por Através Editora.

“Este livro tem a sua semente num Hashtag, #MeuAmigoSecreto, cuja intenção era chamar a atenção sobre o machismo daquelas pessoas mais próximas a nós: colegas de trabalho, namorados, amigos, chefes… e serviu para muitas mulheres partilharem os seus relatos gerando numerosas interações.
O coletivo Não Me Kahlo foi a espoleta deste Hashtag e com este livro dão continuidade à energia que gerou. Em doze capítulos, elaborados sobre sólidas pesquisas estatística e bibliográficas, analisam temas como a construção da feminilidade, as mulheres negras, o empoderamento, a sexualidade, a desmitificação da maternidade, a cultura da violação ou os padrões de beleza.”

Recomendamos: Sindo de Olelas, de Xurxo Souto e Pedro Pascual

Sindo de Olelas, de Xurxo Souto e Pedro Pascual, é unha obra publicada por aCentral Folque.

““Olelas ou o asombro. Pedra, cachenas… e concertina. Fenómeno único na Galiza toda. Unha pequena aldea (só sesenta casas) que, por tradición, bailla con este son. Calquera noite de vrao pode soar o vira. Antroido, Matanza, Reis… Non existe (ou existía) celebración, pública ou familiar, na que alguén non pouse os dedos enriba deste instrumento.”
Olelas, concello de Entrimo, provincia de Ourense. Como os seus veciños din ,“unha aldea empoleirada na montaña”. No outro lado dun encoro -todos son familia-, A Várzea xa é Portugal. Terra de músicos. Calquera celebración xira ao redor dun instrumento: “a concertina” (acordeón diatónico).
Como en todas as aldeas contratan unha orquestra o día da festa. Mais aquí o clímax chega xusto no descanso, cando as concertinas soben ao palco e a parroquia enteira baila as danzas que aprenderon dos seus maiores: o vira, o S, e a cana verde.
O gran tocador destes tempos foi Sindo, directamente Sindo de Olelas. Como a maioría dos seus veciños emigrou a Francia (polo verán esta é unha aldea bilingúe, campan nela dous idiomas: o galego e o francés). Por suposto, canda a maleta levou tamén o instrumento. E tanta foi a súa paixón que á volta, cando construíu a casa nova, fixo no salón un pequeno palco para poder tocar en toda celebración.
Deixounos a finais desta segunda década do século XXI. Mais a tradición continúa. Alén dos propios tocadores de Olelas, os fillos de Sindo bailan nos ranchos portugueses de París. E o seu neto espalla por Francia adiante o repertorio destas montañas.”

Recomendamos: Diario sen datas dunha aborixe galega, de Diana Varela Puñal

Diario sen datas dunha aborixe galega, de Diana Varela Puñal, é unha obra publicada por Edicións Laiovento.

“A modo de diario, desde unha perspectiva vivencial, sen ningún tipo de aspiración pretenciosa, abordo os temas que máis me preocupan.
O concepto de identidade, a poesía e a ética son os tres eixos sobre os que xiran estes textos, con distintas manifestacións dentro de cada unha das materias.
No que atinxe á identidade, reflexiono sobre a galeguidade e a noción de nacionalismo desde un punto de vista ontolóxico, baseándome nas propias experiencias.
Da ética, trato cuestións relacionadas coa educación na violencia, no culto ó feo e no inmediato, alicerces que fomentan a deturpación da paisaxe, a concepción do amor en parella ou polos nosos maiores, abandonados como electrodomésticos inservibles.
Asemade reflexiono sobre o acaparamento de ideas nobres (o ben e o mal, o xusto e o inxusto, o lícito ou o prohibido) pola relixión e polos gobernos de calquera signo.
Por último, a poesía, representación total da ética e da dignidade. Unha forma de coñecemento profundo. Como dixo Pessoa: comprender sentindo moito.”

Aquí pode lerse un fragmento deste libro.

Recomendamos: Animais de estimação e bestas de companhia, de Rebeca Baceiredo

Animais de estimação e bestas de companhia, de Rebeca Baceiredo, é un ensaio filosófico publicado por Através Editora.

Animais de estimação e bestas de companhia é um livro em que a autora explora duma óptica filosófica a nossa relação com outras espécies e estuda a alteridade e a relação dos humanos com um Outro animal. Como se constrói a subjetividade com respeito ao Outro, o arriscado de falar por boca do Outro e a possibilidade da sua mercantilização são temas que aparecem neste ensaio. Rebeca Baceiredo faz um estudo desse outro animal que estamos se(gui)ndo.”

Recomendamos: Guía para non perderse en política, de Manuel Monge

Guía para non perderse en política, de Manuel Monge, é unha obra publicada por Laiovento.

“Dicir a verdade, informar, é hoxe unha actividade revolucionaria e por iso está claramente reprimida e silenciada. Dicía Noam Chomsky, lingüísta e filósofo de EE.UU, que «a manipulación mediática fai máis dano que a bomba atómica porque destrúe os cerebros». Tamén dicía Chomsky que «é responsabilidade dos intelectuais dicir a verdade e expoñer as mentiras».
Estas son algunhas desas verdades ou realidades silenciadas: o franquismo foi unha ditadura criminal; en Galiza non houbo guerra civil, senón un xenocidio; as mulleres sufriron unha dupla represión; Franco era un ladrón e un corrupto; os crimes do franquismo aínda están impunes; O Val dos Caídos é un monumento franquista; o PP aínda non cortou cordón umbilical co franquismo; o ditador Franco elixiu a Juan Carlos como o seu sucesor; Juan Carlos manifestou que tiña un grande afecto e admiración polo ditador; o rei Juan Carlos foi o inspirador do 23-F; temos unha monarquía corrupta e o rei Juan Carlos fixo unha gran fortuna; os Borbóns viven como deus; a monarquía está blindada.
Este libro é un manifesto contra os restos do franquismo; unha guía para orientarse, non perderse en política e contrarrestar a propaganda oficial. Un libro colectivo con centos de citas a pé de páxina de escritoras e xornalistas, que son, realmente, as autoras.
Unha ferramenta útil para derrotar a unha dereita e extrema dereita, convertidas nun auténtico monstro, que hoxe se presenta con tres cabezas (PP, Cs e Vox), pero un só corazón, con latidos franquistas. Pode ser tamén útil para o traballo do profesorado, un libro para todas as persoas –independentemente da súa idade, ideoloxía ou pensamento político– que queiran acceder a unha información que, lamentablemente, non está moi difundida.
Fronte ao silencio e boicot na difusión de moitas verdades, cómpre a complicidade e colaboración das lectoras na difusión e debate das 120 realidades que aborda o libro.”

Pode lerse un fragmento do libro aquí.