Recomendamos: Non te amola!, de Xela Arias

Non te amola!, de Xela Arias, con ilustracións de Luz Beloso, é un libro inédito até este 2021, publicado por Galaxia.

“A súa primeira achega á narrativa; un texto que é unha biografía emocional dunha infancia que se proxecta, vizosa, cara aos nosos días. Unha descuberta dunha sensibilidade magnífica. Un acontecemento literario que se abeira, ademais, ao traballo dunha grande ilustradora como Luz Beloso.”

Recomendamos: Nus, de Manuel Gago

Nus, de Manuel Gago, é unha novela publicada por Xerais.

Segundo comenta o autor: “Trátase dunha novela na que exploro novos rexistros literarios. Está contada en primeira persoa por unha personaxe, Toño Figueroa, complexa, difícil e dun mundo que non é frecuente na literatura galega: a clase medio-alta ou a clase alta do país, de onde xurdiu a clase dirixente que gobernou esta terra a pé de obra. Vemos a transición entre o franquismo e a democracia a través dos seus ollos, nada nostálxicos: pero non é unha transición política, senón sobre todo unha transición moral, da que el participa dun xeito pouco frecuente. A través da súa voz, accedemos ás confesións que el nunca faría en público: os seus encontros sexuais e sentimentais da mocidade, e como acabaron converxendo coas reivindicacións nudistas de primeiros dos anos 80.
As miñas lectoras e lectores recoñecerán en Nus algunhas claves (algunhas personaxes) das miñas novelas anteriores. Mesmo os máis antigos dos lectores atoparán as conexións entre unha palabra manuscrita miña de Vento e Chuvia e un lugar desta novela… todo está pensado ou escrito desde hai moito tempo, aínda que as obras pareza que non teñen moito que ver.

Aquí vai a sinopse:
Na madurez, Toño Figueroa, vástago da última aristocracia do país, mantén unha dobre vida na intimidade da súa memoria. Lembra a diario as súas primeiras veces e habita sen descanso a pasada mocidade: o sexo, as grandes mentiras familiares, os trens que se foron perdendo… Toño móvese con cinismo e incredulidade no convulso ambiente político da Galicia de principios dos oitenta; a súa conciencia social remata no seu propio corpo e no das mulleres coas cales aprende a descubrilo. Ou iso nos quere facer crer. Ata que Toño e os seus amigos chegan á solitaria praia de Calabarda, un paraíso aberto ao océano onde se pode ser libre dun xeito novo: sen roupa. Nun extremo da praia, os arqueólogos descobren un castro ancestral. Noutro, os veciños soñan con leiras de millo en que agromen os chalés. E no medio, Toño únese a unha grea de nudistas dispostos a todo para manteren os seus coiros ao sol. Manuel Gago ofrécenos en Nus un retrato irónico e irreverente da contraditoria Galicia dos primeiros 80 a través das aventuras sexuais dun crápula tan cínico como tenro.”

Recomendamos: A construción mediática do conflito, de Helena Domínguez García

A construción mediática do conflito, de Helena Domínguez García, é un ensaio publicado por Axóuxere.

“A emerxencia mediática de Resistencia Galega supuxo unha batalla ideolóxica no eido político da Galiza que obrigou os partidos a posicionárense non só ante o uso da violencia senón tamén ante unha forma de entender o país. Apoiada nun compendio de literatura científica arredor de temas como o nacionalismo, a identidade, o terrorismo, a construción do discurso e a mediatización dos conflitos, Helena Domínguez aborda neste libro o tratamento desta cuestión nos medios de comunicación, axudando a comprender o conflito identitario e mais tamén o impacto que exerceu a prensa na conformación dun imaxinario terrorista que ameazaba con crebar o clixé de pobo amansado e desmobilizado recreado perpetuamente polos xornais.”

Pode lerse un fragmento aquí.

Recomendamos: Éxodo, de Rebeca Baceiredo

Éxodo, de Rebeca Baceiredo, é un libro publicado por Ápeiron.

Éxodo é un libro de relatos que segue a estrutura tripartita do Éxodo bíblico, á vez que desenvolve a semántica do termo. Non só en relación ao contido, pois as narracións mostran historias de fuxida ou emancipación, é dicir, non só evasións físicas e non só, en termos deleuzianos, liñas de escape positivas. Existen liñas de morte, deleómetros. Por outra banda, o éxodo, a partida e o tránsito, tamén afecta á propia semiótica, á linguaxe, ao xénero: de formas máis apegadas ao canon, empapadas do realismo máxico que despregan por veces as historias vitais nas antigas aldeas galegas, camíñase progresivamente cara a desintegración das estruturas clásicas nas narracións, saltando do principio de realidade á imaxinación, porque temos ese dereito esquecido. O texto, fiando só as tramas mediante personaxes que se aparecen como avatares sucesivos, franqueando tempos e espazos, dálle a volta ao calcetín, sinalando, quizais, en escenarios distópicos a posibilidade de devir, ou simplemente a ironía. Tal vez chegue a ser retranca. En calquera caso, altérase o estado, en todas as dimensións nas que modestamente pode un dispositivo semiótico. Ora ben, unha tarefa así require da actividade do pensamento.”

Recomendamos: Onde as rúas non teñen nome, de Xurxo Ayán

Onde as rúas non teñen nome, de Xurxo Ayán, é un libro publicado por Positivas.

“Nas páxinas que seguen non procuro aproveitarme das fírgoas do sistema, de adentrarme no mundo dos –ismos e das modas do mercado. Non precuro ser unha versión local, un epígono dos mundos persoais e irrepetibles de Xuan Bello ou Ryszard Kapuscinski.
Tampouco vou defender identidades asoballadas, sexan do Primeiro ou do Terceiro Mundo. Non son un médico sen fronteiras, nin son un misioneiro.
Vou falar de homes e mulleres, do presente e do pasado. Como dicía un coñecido David Lowenthal o pasado é un país estraño, habitado por xente que xa non está, pero que un pode lembrar ou mesmo inventar. A idea de que a Historia é a mestra da vida é unha estupidez, clásica iso si. Non creo no seu poder para fornecer leccións morais, nin que sexa unha simple narrativa de lecer, unha retórica baleira. Non.
Vou falar, na miña lingua materna, de oralidade, de memoria, de identidade, de trauma, de emigración, de guerra. Quizabes seguiremos sen saber como nos chamamos. Pero alomenos poderemos comezar a coñecer ao Outro e, de paso, coñecérmonos a nós mesmos. Coñecérmonos a Nós-outros.
(de UN LIMIAR DE HAI TRECE ANOS)”

Aquí pode lerse a crítica feita por Xosé Manuel Eyré en Ferradura en tránsito II.

Recomendamos: Flores de ferro, de María Rei Vilas

Flores de ferro, de María Rei Vilas, é a obra gañadora do Premio García Barros de 2020, publicada por Galaxia.

“Camila viviu durante décadas unha mentira sostida coa complicidade dos que a rodean. No seu regreso á vila de Briana, no verán de 1987, deberá reunir o valor para enfrontarse á verdade. Alí, Antón, o ferreiro artista, pechouse no seu mundo, a arrastrar a dor e a culpa dos que non souberon ver como o mal se estendía ata que foi demasiado tarde. A visita da súa neta, Helia, vivo retrato da avoa, daralle azos para contar o que durante tantos anos calou.
María Rei Vilas debuta na novela cunha historia en que a intriga asolaga tanto o persoal coma o colectivo, cun destacado protagonismo das mulleres, uns personaxes inesquecibles e unha trama onde as vítimas silenciadas poden procurar, polo menos, unhas pingas de xustiza. Aurora, Olga, Nidia… son as flores de ferro desta historia. Pero hai máis. Houbo moitas máis.”.

Recomendamos: A pedra de ámbar gris, de Noa Setemuíños

A pedra de ámbar gris, de Noa Setemuíños, é unha obra publicada por Morgante.

“Hoxe en ruínas, a factoría baleeira de Massó viviu unha época de intensa actividade. As súas conservas eran coñecidas en toda Europa e tamén en América.
Baseándose na fascinante historia deste emporio, a autora traza un relato de ficción, de longo alento, onde se entrecruzan as vidas de varios dos seus protagonistas, tendo como pano de fondo o ascenso e caída da actividade baleeira en Galicia.”

Recomendamos: Orixe orzánica das sereas todas, de Rodrigo Osorio

Orixe orzánica das sereas todas, de Rodrigo Osorio, é unha obra publicada por Alvarellos.

“Unha Galicia imaxinada na que Urbano Lugrís ingresa en 1953 na Academia Galega da Lingua.
Presentamos unha moi orixinal proposta narrativa. Soñar mundos, imaxinar universos, debuxar ignotos ronseis… Velaquí a función, especialmente milagrosa, da literatura. Ser quen de reescribir vidas e tempos. O artífice deste libro, Rodrigo Osorio, proponnos nesta Orixe orzánica das sereas todas, un xogo marabilloso, un reto tamén. Os protagonistas son o pintor e escritor Urbano Lugrís González e o escritor Leandro Carré Alvarellos. Arredor deles, ou canda eles, deberemos mergullarnos na orixe orzánica das sereas todas, e deixar que o misterio das ondas nos leve polo vieiro dos soños.
Rodrigo Osorio, integrante do colectivo lugrisán In nave civitas, é un dos impulsores da reinvidicación da vida e obra de Urbano Lugrís. Nesta obra, Osorio soña unha Galicia ideal, imaxina como tería sido o noso país sen Franco, nin guerra, nin ditadura. Unha sociedade na que o xenial artista pronuncia o seu discurso de ingreso na Academia Galega da Lingua. É o 19 de novembro de 1953.”

Recomendamos: As mil vidas de Dorotea, de Lorena Conde

As mil vidas de Dorotea, de Lorena Conde, é unha obra publicada por Cuarto de inverno.

“Nenas e nenos! Señoras e señores!
Permanezan en silencio e apaguen os seus teléfonos.
Nuns intres, dará comezo a peza teatral As mil vidas de Dorotea.
Prometemos que durante os tres actos que forman esta obra, pasarán por un feixe de estados de ánimo e, ao mesmo tempo, coñecerán a historia de Dorotea Bárcena, a mestra, actriz, dramaturga e muller brava, que traballou moito e moi duro por facer o que máis quería: teatro.
Pasen e lean!”

Recomendamos: A Máquina Ousada. Pondal na Literatura, de Manuel Castelao Mexuto

A Máquina Ousada. Pondal e a Literatura, de Manuel Castelao Mexuto, é unha obra publicada por Laiovento.

“Eduardo Pondal foi o máis parecido a un escritor profesional que houbo entre nós, por non estar obrigado a gañar a vida e ter o tempo todo para o labor literario en que esgotou a súa vida, realizado cun rigor impar e, no entanto, moitas veces mal entendido, até se difundir a tristísima imaxe dun autor machista, racista, louco ou… nefelibata, hoxe común cando se fala do de Ponteceso. Este libro quere contribuír á superación de tales prexuízos cunha lectura atenta dos Queixumes dos pinos e esclarece como tal obra mestra trae ao primeiro plano a constitución da literatura nacional e torna visíbeis os múltiplos problemas que os escritores do Rexurdimento enfrontan na construción dos textos para conseguiren comunicar eficazmente co seu público, vencendo as limitacións dun contexto cultural españolizado. Os Queixumes adquiren sentido cabal se os interpretarmos como unha resposta á punxente situación da Galiza nos mediados do Século XIX e, entón, aparécennos caracterizados pola tensión estabelecida entre o alento emancipatorio que bole nos poemas e a lúcida consciencia da submisión colectiva que abafa o diálogo creador da comunidade.”

Pode lerse un fragmento aquí.